6.1.1 AZG Borstkliniek
1. Inleiding
In België krijgen jaarlijks 9000 mensen, voornamelijk vrouwen, de diagnose 'borstkanker' te horen. Elk van hen staat voor een moeilijk traject. Na de diagnosestelling moeten zij een intensieve medische behandeling volgen, die ook psychosociaal belastend is.
De borstkliniek van AZ Groeninge biedt deze patiënten via een multidisciplinair georganiseerd aanbod een gepersonaliseerde en toegankelijke opvang gedurende de volledige behandeling.
2. Principe Borstkliniek - flowchart instroom patiënten en begeleiding door borstkliniek

Eerst flowchart plaatsen cfr bijlage

                    Instroom van patiënten in borstkliniek:
graphic
De borstkliniek is gericht op de diagnose, de multidisciplinaire behandeling, de opvolging en de revalidatie van patiënten met kwaadaardige aandoeningen van de borst(en) overeenkomstig de richtlijnen van het multidisciplinair oncologisch handboek.
De borstkliniek (borstverpleegkundigen en klinisch psychologe) biedt als oncokliniek trajectbegeleiding aan voor alle patiënten die geconfronteerd worden met het vermoeden van of gediagnosticeerd borstcarcinoom.  Deze trajectbegeleiding gebeurt steeds gratis en vrijblijvend, volgens de vrije wil van de patiënt.
Deze begeleiding vertaalt zich in het aanbieden van informatie op maat van patiënt en psychosociale ondersteuning.  Dit vanaf het moment van diagnosestelling tot en met follow- upperiode cfr bovenstaand schema, voor zowel opgenomen, als ambulante patiënten.
Het geven van informatie gebeurt door de borstverpleegkundigen en/of klinisch psychologe, steeds overeenstemmend met de medische informatie die de arts reeds meedeelde aan de patiënt.  Deze informatie wordt aangevuld met schriftelijke verduidelijking door middel van diverse folders, ontwikkeld in de borstkliniek of gerelateerde diensten/organisaties intra/extramuraal.
De patiënt kan ook steeds op de website van de borstkliniek: http://www.azgroeninge.be/borstkliniek de informatie nalezen in begrijpelijke taal, met verduidelijkende afbeeldingen.
De 2 gynaecologen - chirurgen aangesteld binnen de borstkliniek, zijn Dr Gracienne Staelens en Dr Philippe Vercruysse.  Er is ook een wachtlijst, waarbij alternerend per week, nieuw aangemelde patiënten, niet gekend bij Dr gynaecoloog, doorgestuurd worden naar één van beide artsen.  Op deze manier wordt het tijdschema van de overheid gerespecteerd en kan de patiënt, indien geen uitzonderingen, binnen de 10 dagen na diagnose, een operatie krijgen.
De dagdagelijkse werking van de borstkliniek, staat onder toezicht van de medisch coördinator Dr Gracienne Staelens. Maandelijks wordt tijdens een overleg met de kerngroep (samenstelling BK dagdagelijkse werking + afgevaardigde directie patiëntenzorg) deze werking besproken.
De 2 borstverpleegkundigen zijn voltijds werkzaam in de borstkliniek, de klinisch psychologe is halftijds verbonden aan de borstkliniek.
Per kwartaal komt de stuurgroep borstkliniek samen. De medisch coördinator van de borstkliniek, Dr Gracienne Staelens, is voorzitter van deze werkgroep “borstpathologie”.  Deze groep bewaakt de beleidsmatige uitbouw van de borstkliniek en het opstarten en uitwerken van tijdsgebonden projecten. 
3. Samenstelling dagelijkse werking
Medisch coördinator borstkliniek: Dr Gracienne Staelens
Borstverpleegkundigen: Mevrouw Myriam Watteeuw en Mevrouw Tundie D'hont  
Klinisch psychologe: Mevrouw Hannelore Veracx (tijdelijk vervangen door Caroline Thys)
Sociale dienst: Inge Vancompernolle, Leen Sweertvaegher, An Brouckaert
4. Samenstelling stuurgroep borstkliniek
Gynaecologie:    Dr Gracienne Staelens (voorzitter - medisch coördinator) en Dr Philippe Vercruysse
Medische oncologie:     Dr Marleen Borms en       Dr Debruyne Philip
Medische oncologie - radiotherapie:         Dr Antoon Lambrecht
Medische beeldvorming:     Dr Francis Devlies
Pathologische anatomie:    Dr Herwig Alaerts
Plastische chirurgie: Dr Fabrice Dubrulle en Dr Emanuel Van Dorpe
Huisartsvertegenwoordiging groep Kortrijk:     Dr Stefanie Vanderbauwhede
Huisartsvertegenwoordiging groep Waregem:   Dr Michéle Verhaest
Nucleaire geneeskunde:     Dr Daniël Nicolaij
Borstverpleegkundigen en klinisch psychologe:  Mevr. Myriam Watteeuw, Mevr. Tundie D'hont,  Mevr. Hannelore Veracx (tijdelijk vervangen door Caroline Thys)
Directie patiëntenzorg:   Mevr. Martine Mooren - zorgmanager cluster 1
Medische registratie - datamanager:   Mevr. Mieke Decaevele
5. Het MOC (multidisciplinair oncologisch consult) - samenstelling ziehier

Aansluitend op het MOC, volgen in campus Kennedylaan, op maandagnamiddag vanaf 14u, multidisciplinaire consulten.  Bij deze consulten zijn als artsen een gynaecoloog - chirurg, een oncoloog en radiotherapeut en vanuit de BK een borstverpleegkundige of psychologe aanwezig.  Tijdens deze consulten worden de besproken patiënten ingelicht over de vooropgestelde behandeling.  Dit geeft de patiënt in kwestie de mogelijkheid om onmiddellijk gerichte vragen te kunnen stellen en kennis te maken met alle artsen van het verder te volgen behandelingsschema.  Nadien krijgt de patiënt in de borstkliniek nog wat aanvullende praktische informatie en tijd en ruimte om bij nood te kunnen ventileren.
6. Klinisch pad lymfedrainage
Er werd in 2009 een klinisch pad primair operabel borstcarcinoom opgemaakt.  Hierin wordt vooral structuur gegeven aan de chirurgische fase van de behandeling.  Deze is tweeledig, zijnde tumorectomie en mastectomie.
In uitbreiding van dit klinisch pad, werd ook een specifiek beleid uitgewerkt omtrent preventie lymfoedeem en opstart lymfedrainage.  Er werden samenwerkingscontracten aangegaan met externe kinesitherapeuten.  Iedere patiënt krijgt pré- operatief een armmeting (Herpetz-methode) aan de operatieve zijde. 
Patiënten krijgen, na okselklieruitruiming, mobilisatie postoperatief vanaf dag 2. 
Bij ontslag krijgt patiënt een voorschrift voor 30 beurten armmobilisatie.  Op vraag van patiënt wordt een aangesloten kinesitherapeut uit woonomgeving van patiënt geselecteerd en aangesproken om deze therapie verder te zetten.  Armmeting wordt herhaald bij ontslag en 1 maand na operatie.
Bij afwijkende meetwaarden, wordt er lymfedrainage opgestart, conform Fa - of E-pathologie, steeds in samenspraak met behandelende arts.
7. Patiëntendossiers borstkliniek
Binnen de borstkliniek werd een eigen, specifiek digitaal patiëntendossier ontwikkeld.  Hierin worden alle administratieve gegevens, alsook medische en familiale status opgenomen.  Borstverpleegkundigen en klinisch psychologe hebben toegang tot deze dossiers en voeren verslaggeving in van begeleidingen.  Op deze manier wordt continuïteit van zorg om patiënt bewaakt, ongeacht aanwezigheid van medewerker borstkliniek.
8. Borstzorgboekje - transmurale samenwerking met huisartsen
Er werd begin 2010 een borstzorgboekje ontwikkeld.  Dit werkdocument wordt door patiënt bewaard en steeds voorgelegd bij bezoek van arts in ziekenhuis of huisarts, betreffende het borstprobleem.
Dit communicatiemiddel zorgt voor een betere en vlottere doorstroom van info van specialist in het ziekenhuis naar huisarts en vice versa.
In dit boekje wordt diagnose, vooropgestelde behandeling, belangrijke medische informatie, diagnostische en stageringonderzoeken, wondstatus bij ontslag, contactname en informatiedoorstroming van borstkliniek opgenomen.  Het verloop van chemo- en/of radiotherapie worden hierin omschreven.  Het follow-upplan van de patiënt tot en met jaar 10 wordt hierin weergegeven.
De huisarts wordt door de borstkliniek gecontacteerd bij chirurgische opname van hun patiënt(e).  Hierdoor blijft huisarts op de hoogte van verloop opname, operatie (sentinelprocedure), kamernummer, vermoedelijke ontslagdatum en voorstelling van dossier op het MOC.
9. Folder borstkliniek
Er is een patiëntenfoldervan de borstkliniek ter beschikking.
10. Multidisciplinaire samenwerking
Wekelijks vindt er op donderdag van 9u tot 10u overleg plaats met sociale dienst, dienst zingeving en spiritualiteit en palliatief support team.  Tijdens dit overleg worden patiënten besproken in gemetastaseerde status of met specifieke zorgvraag, waarbij de verschillende actoren hun zorg op elkaar en op situatie van patiënt afstemmen.
Ad hoc is er overleg met betrokken verblijfsafdelingen of dagziekenhuizen om het zorgaanbod van de borstkliniek up-to-date te houden.
Er wordt van iedere patiënt in het algemeen elektronisch dossier een “slechtnieuwsgesprek”- document aangemaakt en bijgehouden.  In dit document, wordt noodzakelijke en belangrijke informatie, met respect voor privacy van patiënt, doorgegeven.  Op deze manier krijgen betrokken diensten reeds belangrijke informatie van patiënt door en kunnen ze hun opnamebeleid hierop afstemmen.  Dit zorgt voor een vlottere en meer efficiënte communicatie tussen de verschillende zorgactoren.
11. Contactgegevens
Borstkliniek AZ Groeninge
campus Kennedylaan
Kennedylaan 4 - 8500 Kortrijk
t. 056 63 32 80

www.azgroeninge.be/borstkliniek
borstkliniek@azgroeninge.be